10:22 ICT Chủ nhật, 19/08/2018 Những điểm lưu ý khi lắp camera giám sát - quan sát | SKKN: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN TƯ DUY HỌC SINH THÔNG QUA VIỆC GIẢNG DẠY CHƯƠNG II :THỜI ĐẠI DỰNG NƯỚC VĂN LANG –ÂU LẠC LỊCH SỬ 6 | SKKN: Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn nhảy cao lớp 8 | Thư Chủ tịch nước gửi ngành Giáo dục nhân dịp năm học mới 2015-2016 | HÀNH TRÌNH NHÂN ÁI | Danh sách công nhận HS giỏi cấp huyện năm học 2014-2015 | Đón nhận Bằng di tích lịch sử quốc gia Đình Trụ Pháp | Thư gửi Mẹ | CÂU HỎI CUỘC THI VIẾT “TÌM HIỂU HIẾN PHÁP NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM” | Thông tư 58 Bộ GD&ĐT | 

DANH MỤC

LIÊN KẾT WEBSITE

Trang nhất » Giới thiệu

SKKN 2013-2014

GÓP MỘT Ý NHỎ ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾT LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ
THỰC NGHIỆM TIẾT 45  – MÔN LỊCH SỬ 7
A.   PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tầm quan trọng của vấn đề
    Nói đến tiết làm bài tập thì chắc hẳn mỗi giáo viên chúng ta đều nghĩ ngay đến một tiết dạy hệ thống lại, ôn lại , kiểm tra lại các kiến thức đã học dưới dạng những bài tập. Tiết làm bài tập là bước “nghỉ chân” để giáo viên và học sinh cùng nhớ lại những kiến thức đã học trong những bài qua, chương qua. Để chuẩn bị cho một tiết kiểm tra hoặc bước sang một chương mới. Đối với môn lịch sử cũng vậy tiết làm bài tập đóng một vai trò hết sức quan trọng trong việc củng cố kiến thức cũ. Tuy nhiên một tiết làm bai tập lịch sử thường ôm trọn một lượng kiến thức khá lớn của cả một chương hay cũng có khi là hai chương. Chính vì lẽ đó việc thực hiện tốt, có hiệu quả một tiết làm bài tập là rất khó. Đặc biệt trong môi trường giáo dục hiện nay học sinh rất thờ ơ với môn lịch sử. Việc gây hứng thú trong một tiết dạy bài mới đã khó chứ chưa nói tới một tiết làm bài tập. Chính vì vậy việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng là một vấn đề lớn thu hút sự quan tâm không chỉ những người làm công tác dạy học mà cả các ngành, các cấp Trung ương và Địa phương. Vấn đề đặt ra là làm thế nào biến tư tưởng đổi mới đó vào thực tiễn dạy học nhằm nâng cao chất lượng bộ môn lịch sử ?
 Một trong những yêu cầu hiện nay của đổi mới phương pháp dạy học lịch sử là phải đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá. Vì vậy thông thường trước những tiết kiểm tra định kỳ ở lịch sử lớp 6,7,8 thường trong phân phối chương trình có những tiết làm bài tập lịch sử. Theo tôi thiết nghĩ việc sắp xếp phân phối chương trình như thế là để giáo viên có thời gian đưa ra các dạng bài tập lịch sử, rồi hướng dẫn các bước thực hiện trước tiên là giúp các em củng cố, nhớ lại các kiến thức đã học đặc biệt là những sự kiện lịch sử quan trọng trong từng chương và còn để các em khỏi bỡ ngỡ khi gặp các dạng bài tập, câu hỏi trong lúc kiểm tra.
 Học lịch sử cần có trí nhớ nhưng phải sáng tạo, không chỉ học thuộc các sự kiện cơ bản mà phải hiểu. Một trong những biện pháp sư phạm để hiểu biết lịch sử là tiến hành làm các dạng bài tập thông qua tổ chức và hướng dẫn của giáo viên. Vậy làm thế nào để một tiết dạy làm bài tập hiệu quả thì đó là phương pháp là cách thức tổ chức mà giáo viên thực hiện.
2 Thực trạng
 Trong chương trình sách giáo khoa mới điểm độc đáo và khác biệt  so với sách giáo khoa cũ là số lượng tiết ôn tập, bài tập tăng, học sinh có điều kiện rèn luyện nhiều hơn và làm việc nhiều hơn, điều đó có tác dụng củng cố và nhớ sâu hơn kiến thức bài học.Thực tế trong phân phối chương trình lịch sử lớp 8 có một tiết làm bài tập, lớp 6 có hai tiết làm bài tập và lớp 7 có 6 tiết làm bài tập lịch sử, trung bình 1 chương học có 1 tiết ôn tập. Vậy làm thế nào để tiết làm bài tập lịch sử có hiệu quả, pháthuy tối đa khả năng nhận thức và rèn luyện cho học sinh các dạng bài tập với các kĩ năng như làm việc với bản đồ, tranh ảnh, lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử của một chương, làm các dạng bài tập trắc nghiệm, tổ chức sưu tầm những sự kiện lịch sử địa phương có liên quan đến nội dung bài học.
   Qua thực tiễn dạy học và dự giờ đồng nghiệp, mặc dù giáo viên đã có sự đổi mới trong tổ chức, hướng dẫn học sinh làm bài tập lịch sử song kết quả chưa cao. Bài tập còn quá ít và chưa sử dụng thường xuyên (chỉ chú trọng vào các tiết thao giảng, thanh tra..) Không khí lớp học có lúc trầm,có lúc căng thẳng, học sinh chỉ làm việc một mình chưa có sự hợp tác, chưa phát huy được năng lực diễn đạt của học sinh, hệ thống câu hỏi, bài tập còn sơ sài, đơn điệu chưa phong phú (thường làm bài tập trắc nghiệm, hoặc chỉ vẽ bản đồ, hoặc chỉ viết bài), chưa có dạng bài tập nhận thức để kích thích, khêu gợi tính say mê, hướng thú của học sinh; bài tập chưa sử dụng đúng thời điểm và chưa biết chọn lọc bài tập để khai thác. Nhiều giáo viên biến một giờ làm bài tập thành một trò chơi, giáo viên chưa xác định được đặc trưng của tiết làm bài tập lịch sử, chưa xác định được kĩ năng cho học sinh vì thế mà kĩ năng làm bài tập và bài kiểm tra của học sinh còn yếu.
     Về phía học sinh sự chuẩn bị bài ở nhà của các em còn sơ sài, khả năng nắm bắt, đánh giá sự kiện lịch sử của học sinh còn thấp, chưa hiểu sâu được bản chất của sự kiện, vấn đề lịch sử. Do đó, trong quá trình làm bài tập các em còn gặp nhiều khó khăn, không khí giờ học chưa sôi nổi và hiệu quả còn thấp.
  Để khắc phục những mặt còn tồn tại, giáo viên lịch sử phải thể hiện vai trò chủ động, mạnh dạn đổi mới phương pháp dạy của thầy và nhận thức của trò.  Nhằm  phát huy tối đa tính chủ động sáng tạo của học sinh qua giờ học lịch sử, góp phần  từng bước nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn lịch sử trong nhà trường hiện nay. Một trong những vấn đề cần được quan tâm là đổi mới cách thức tổ chức và hướng dẫn học sinh làm bài tập lịch sử.
3 Phạm vi đề tài
-Đặc điểm và các kĩ năng cần rèn luyện trong làm bài tập lịch sử
-Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tiết dạy làm bài tập lịch sử
- Kết quả đạt được
B NỘI DUNG
I ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁC KĨ NĂNG CẦN RÈN LUYỆN TRONG LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ
1.     Đặc điểm của kiểu bài làm bài tập Lịch sử
        Trong dạy học lịch sử kiểu bài làm bài tập lịch sử thường được sử dụng khi hoàn thành việc học tập một bài, một phần, một chương. Mục đích của kiểu bài này nhằm củng cố, khắc sâu các kiến thức lịch sử, ghi nhớ sự kiện lịch sử quan trọng liên quan đến nội dung một bài học, hoặc một chương. Đồng thời rèn luyện cho học sinh các kĩ năng làm quen với các dạng bài tập lịch sử, kĩ năng đọc hiểu yêu cầu bài tập và làm bài tập.
      Như chúng ta đã biết, trong chương trình lịch sử các kiến thức chỉ được học một lần nhất định và không lặp lại, sau mỗi bài học, kiến thức lịch sử ngày càng nhiều lên nếu không được củng cố và khắc sâu thường xuyên bằng các dạng bài tập thì học sinh khó có thể ghi nhớ hết nội dung cơ bản cũng như các sự kiện lịch sử tiêu biểu và như vậy học sinh không thể hiểu được bức tranh toàn diện về các sự kiện , hiện tượng lịch sử và qui luật phát triển của lịch sử xã hội loài người.
  2. Các kĩ năng cần rèn luyện trong tiết làm bài tập lịch sử
         Đối với một tiết làm bài tập thì đây chính là cơ hội để giáo viên rèn luyện cho học sinh các kĩ năng cơ bản trong học và làm bài tập môn lịch sử mà các tiết dạy bài mới chưa làm được,góp phần khắc phục những điểm yếu học sinh trong quá trình làm bài kiểm tra. Một trong những nguyên nhân dẫn đến kết quả bài kiểm tra của học sinh điểm thấp và thái độ thờ ơ, quay lưng và không muốn học môn lịch sử của học sinh đó chính là giáo viên chưa thực sự chú trọng trong rèn kĩ năng cũng như tổ chức, hướng dẫn học sinh làm bài tập lịch sử. Sau đây là một số kĩ năng cơ bản cần rèn luyện cho học sinh trong tiết làm bài tập.
- Kĩ năng làm quen với các dạng bài tập: Bài tập trắc nghiệm, bài tập nhận thức, bài tập thực hành ( vẽ bản đồ, sơ đồ, lập niên biểu..), bài tập dưới dạng các trò chơi.
- Kĩ năng đọc và hiểu yêu cầu bài tập: Ghi nhớ sự kiện, tường thuật, miêu tả, vẽ bản đồ lịch sử, bản đồ tư duy, lập bảng biểu để liên hệ, so sánh, đối chiếu tài liệu lịch sử, phân tích, đánh giá một sự kiện, một nhân vật lịch sử hoặc một vấn đề lịch sử.
- Kĩ năng làm bài lịch sử : Xây dựng đề cương, lập dàn ý ( xác định luận
điểm, luận cứ và luận chứng) của bài tập
  - Kĩ năng trình bày (trả lời bài tập) như dạng bài tập hùng biện một đề tài lịch sử, hoặc trình bày kết quả sau hoạt động nhóm: Đây là dạng bài tập giúp học
sinh có cơ hội diễn đạt ý nghĩ của mình, tìm tòi và mở rộng suy nghĩ của bản thân, giúp học sinh nhút nhát, diễn đạt kém có điều kiện được rèn luyện, tập dượt và khẳng định bản thân trước tập thể.
   Tóm lại trong dạy học lịch sử, tiết làm bài tập có vai trò quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học, giúp học sinh tự củng cố, mở rộng và khắc sâu tri thức, nhờ đó học sinh có thể nắm vững được hệ thống kiến thức kĩ năng, kĩ xảo, giúp các em làm tốt các bài kiểm tra, bài thi lịch sử.
II.MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾT DẠY
LÀM BÀI TẬP LỊCH
1. Yêu cầu
1.1* Đối với giáo viên
   Khâu quan trọng đầu tiên để tạo nên sự thành công trong tiết dạy đó là khâu chuẩn bị, nếu giáo viên lập kế hoạch chu đáo, phù hợp là đã thành công một nửa quá trình dạy học. Vì đây là quá trình kiến tạo hoạt động dạy của thầy và học của trò nhằm đạt được mục  tiêu bài học, đồng thời cũng là yếu tố để phát huy tính tích cực của học sinh trong  học  tập. Để tổ chức tốt một tiết làm bài tập lịch sử, giáo viên ngoài xác định mục tiêu cụ thể ,lập kế hoạch hoạt động của thầy và trò giáo viên cần có dự kiến như (các dạng bài tập,nhiệm vụ sẽ giao bài tập cho cá nhân, nhóm, lớp giải quyết, thời gian cho các hoạt động, các tình huống có thể xảy ra và khả năng giải quyết các dạng bài tập ).Giáo viên chuẩn bị kĩ hệ thống câu hỏi và các dạng bài tập, đồ dùng dạy học, thiết bị dạy học như: bản đồ lược đồ ,tranh ảnh, sơ đồ, bảng phụ….
*1.2 Đối với học sinh
      Trong giờ làm bài tập học sinh phải là người chủ động nắm vững kiến thức, tự tổ chức, tự điều khiển quá trình học tập của mình
- Trước hết học sinh phải chuẩn bị,xem lại toàn bộ kiến thức trong chương vừa học, làm lại những bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập lịch sử.
- Tích cực tham gia phát biểu, làm bài tập, nhận xét bổ sung ý kiến của bạn, hợp tác với bạn cùng học để lĩnh hội thông tin, giúp đỡ nhau trong học tập, phát biểu ý kiến của mình,hay nêu những thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề chưa rõ,tự đánh giá được quá trình học tập của mình cũng như của bạn và cho điểm.
 
 
 
2. Các giải pháp cụ thể
  Việc xây dựng và sử dụng các dạng bài tập lịch sử có vai trò quan trọng đối với quá trình hình thành, củng cố tri thức lịch sử cho học sinh. Là một trong những biện pháp phát triển năng lực nhận thức độc lập, đặc biệt là tư duy sáng tạo của các em. Đồng thời khi hoàn thành các bài tập, học sinh sẽ tự nhận thấy những thiếu sót của mình, giáo viên biết được kết quả nắm kiến thức của học sinh để điều chỉnh quá trình dạy học. Vì vậy, việc lựa chọn các dạng bài tập, câu hỏi phải phù hợp với từng chương và phải bao hàm kiến thức cơ bản của mỗi chương.
 - Bài tập nhiều dạng, phong phú vừa phát triển tư duy sáng tạo của học sinh đồng thời lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia.
*Bài tập trắc nghiệm, trong bài tập trắc nghiệm có nhiều dạng như: Chọn đúng-sai, câu có nhiều lựa chọn, điền khuyết, câu hỏi ghép đôi.
+Dạng câu hỏi đúng-sai: loại này chỉ gồm hai lựa chọn (đúng hoặc sai) và là loại trắc nghiệm rất đơn giản và dễ sử dụng.
      Ví dụ: Trong các câu sau câu nào đúng, câu nào sai?
 
1 Bình Ngô đại cáo là tác phẩm do Lê Lợi soạn thảo S
2. Bình Ngô đại cáo là tác phẩm do Nguyễn Trãi soạn thảo Đ
+Dạng câu có nhiều lựa chọn: Được trình bày dưới dạng một câu hỏi gồm hai phần (phần dẫn và phần lựa chọn). Phần dẫn là một câu hỏi, có thể là một câu hỏi chưa hoàn chỉnh. Phần lựa chọn bao gồm có 4 phương án trả lời, học sinh phải lựa chọn một trong các phương án đó. Ví dụ: Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng nhất
?  Người đưa ra kế hoạch chuyển địa bàn hoạt động từ Thanh Hóa vào Nghệ An là:
A. Lê Lợi.                                                     B. Lê Lai.
C. Nguyễn Trãi.                                            D. Nguyễn Chích.
+Dạng câu hỏi điền khuyết : Căn cứ vào các dữ liệu đã cho hoặc dựa vào kiến thức đã học mà tìm các từ, các cụm từ điền vào chỗ trống theo yêu cầu của bài tập.Ví dụ :
 Điền tên các địa danh còn khuyết trong khởi nghĩa Lam Sơn vào dấu ..…. trước các câu sau trong tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo
…………..trúc chẻ , tro bay     (Trà Lân )
…………...máu chảy thành sông , tanh trôi vạn dặm   (Ninh Kiều  )
…………..thây chất đầy nội , nhơ để ngàn năm        (Tốt Động  )
…………..thây chất đầy đường         (Lạng Giang, Lạng Sơn )
…………..máu trôi đỏ nước               (Xương Giang, Bình Than  )
+Dạng câu ghép đôi: Được trình bày dưới dạng một bảng thống kê gồm hai cột: Cột thời gian- cột sự kiện được trình bày không đúng, học sinh phải nối cột thời gian với sự kiện sao cho đúng.Tuy nhiên giữa cột thời gian và sự kiện không nên đều nhau cần có sự chênh lệch
Ví dụ: Hãy nối thời gian cột A với sự kiện cột B để có nội dung đúng về các sự kiện tiêu biểu trong chương IV.
A   B
Năm 1406 Lê Thánh Tông biên soạn bộ luật Hồng Đức
Năm 1407 Lê Lợi lên ngôi vua ở Đông Đô đặt quốc hiệu là Đại Việt
Năm 1418 Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo bùng nổ
Năm 1427 Cuộc kháng chiến nhà Hồ thất bại
Năm 1428 Khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng
Năm 1483 Hơn 20 vạn quân Minh kéo vào xâm lược nước ta
Năm 1421  
* Bài tập nhận thức:  phân tích,đánh giá, so sánh một triều đại lịch sử, một nhân vật lịch sử hoặc một sự kiện lịch sử.Ơ dạng bài tập này đòi hỏi học sinh phải trả lời bằng vốn kiến thức và kinh nghiệm học tập đã có,giáo viên có thể đánh giá được sự hiểu biết, năng lực trí tuệ, khả năng diễn đạt của học sinh. Để phát triển tối đa khả năng sáng tạo , giáo viên cần định hướng cách thức giải quyết một vấn đề lịch sử như khi đánh giá một nhân vật lịch sử học sinh cần tìm hiểu về tiểu sử, tài năng nổi bật, công lao đối với thời đại đó và những ảnh hưởng về sau, trình bày cảm xúc, tình cảm của bản thân đối với nhân vật đó .
 Ví dụ: Hãy đánh giá những đóng góp to lớn của Lê Lợi trong công cuộc dựng nước và giữ nước. Hoặc giáo viên có thể cho học sinh đánh giá triều đại nhà Lê, hoặc đánh giá nhân vật Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông…
* Bài tập rèn luyện kĩ năng : Vẽ bản đồ, sơ đồ ,lập niên biểu, tập tường thuật bằng lược đồ các trận đánh, sưu tầm các tư liệu lịch sử địa phương, tranh ảnh.
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách vẽ một lược đồ Việt Nam bằng khung hình học, sau đó học sinh có thể phác họa thành lược đồ Việt Nam và biểu diễn nội dung bài học trên lược đồ như điền các di chỉ tìm thấy dấu vết của người tối cổ trên đất nước ta (lớp 6), cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng ngoài, trình bày diễn biến của khởi nghĩa Lam Sơn ,trình bày diễn biến của phong trào Tây Sơn (lớp 7), biểu diễn quá trình xâm lược Việt Nam của Thực dân Pháp (lớp 8), Trình bày diễn biến cách mạng tháng Tám (lớp 9)                                  

 
Cách vẽ lược đồ Việt Nam bằng khung hình học
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                          Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427)
               
                                  Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1527)                                                                                                   
*Bài tập vận dụng bản đồ tư duy : Bản đồ tư duy còn gọi là sơ đồ tư duy, lược đồ tư duy,là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ý tưởng, tóm tắt những ý chính của một nội dung, hệ thống hóa một chủ đề … bằng cách kết hợp việc sử dụng hình ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết với sự tư duy tích cực. Bản đồ tư duy có vai trò quan trọng trong dạy học lịch sử đặc biệt là các tiết làm bài tập lịch sử, bởi sử dụng bản đồ tư duy giúp học sinh sáng tạo hơn, tiết kiệm thời gian, ghi nhớ tốt hơn, nhìn thấy bức tranh tổng thể, phát triển nhận thức, tư duy, tự học tập tích cực hay nói một cách khác giúp học sinh có phương pháp học hợp lý và có hiệu quả đối với bộ môn.
 Lịch sử là bộ môn cung cấp một lượng kiến thức rất lớn trong một khoảng
thờigian hạn hẹp. Vì thế mô hình hóa kiến thức lịch sử sẽ giúp các em dễ học,dễ nhớ, khắc sâu kiến thức. Bản đồ tư duy trong dạy học lịch sử còn giúp học sinh hiểu được bản chất, quy luật phát triển của lịch sử: Lịch sử bao giờ cũng phát triển đi lên, cái xuất hiện sau thường tiến bộ hơn cái trước nó. Quy luật không có cái gì tự nhiên sinh ra hay mất đi mà bao giờ cũng kèm theo những căn nguyên nhất định. Do đó hệ thống hóa kiến thức giúp học sinh so sánh, đánh giá, lí giải vấn đề nhờ vậy mà hiểu được lịch sử, phát triển tư duy lô gich trong nhận thức lịch sử. Với cách ghi chép sử dụng màu sắc, hình ảnh, các mạng lưới liên tưởng ( các nhánh) đã huy động chức năng của bộ não, khai thác tiềm năng vô tận của bộ não.Ví dụ khi dạy tiết làm bài tập chương IV có thể làm vận dụng bản đồ tư duy sau
 

  * Bài tập hùng biện về một đề tài lịch sử:
 Đây là dạng bài tập giúp học sinh có cơ hội diễn đạt ý nghĩ của mình, tìm tòi và mở rộng suy nghĩ của bản thân, giúp học sinh nhút nhát, diễn đạt kém có điều kiện được rèn luyện, tập dượt và khẳng định bản thân trước tập thể.
Giáo viên có thể cho học sinh hùng biện về một sự kiện lịch sử hay một nhân vật lịch sử. Đối với một sự kiện lịch sử nên chọn những sự kiện tiêu biểu có sức nặng như: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938( lịch sử lớp 7), hoặc chiến thắng trên sông Như Nguyệt của nhà Lý năm 1077( lịch sử lớp 7). Còn đối với việc hùng biện về nhân vật lịch sử cũng nên chọn những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn        Ví dụ chủ đề hùng biện về “Nguyễn Trãi – anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới” giáo viên có thể gợi ý cho học sinh một số nội dung cần trình bày (Tiểu sử sơ lược, những cống hiến của ông trong khởi nghĩa Lam Sơn, trong thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước, tư tưởng lớn của ông qua các tác phẩm văn học, sử và địa lí, với những cống hiến to lớn của ông mà năm 1980 tổ chức UNESCO phong tặng ông danh hiệu: danh nhân văn hóa thế giới(nêu ngắn gọn những tình cảm của em đối với Nguyễn Trãi)
* Bài tập dưới dạng các trò chơi lịch sử. Đây là tiết học mà giáo viên có vai trò hết sức quan trọng trong việc thiết kế giáo án để làm sao gây hứng thú học tập cho học sinh, tạo không khí “vui để học”, thoải mái, sôi động, tạo điều kiện các em học hỏi lẫn nhau, hình thành phát triển mối quan hệ qua lại, tạo không khí đoàn kết, giúp đỡ, tin tưởng lẫn nhau. Với các dạng bài tập như giải ô chữ, nhận diện lịch sử, trò chơi tiếp sức .. được lồng ghép trong tiết học như vậy sẽ huy động được nhiều học sinh hoạt động tích cực, mặt khác còn làm cho các em hứng thú, yêu thích giờ học hơn.
- Khi  đưa ra các bài tập, giáo viên cần lưu ý:
+ Mức độ nhận thức các bài tập từ dễ đến khó, từ nhận biết sự kiện lịch sử đến hiểu và biết vận dụng.Tùy thuộc vào khối , lớp và đối tượng học sinh mà giáo viên ra bài tập cho phù hợp tránh tình trạng quá khó khiến học sinh dễ chán nãn,đồng thời phải huy động được nhiều học sinh cùng làm việc, giáo viên luôn chú ý thu hút tất cả học sinh tham gia làm bài tập.
+ Các câu hỏi, bài tập phải phù hợp với nội dung cơ bản của việc học tập, giáo viên phải có đáp án thật chuẩn và chính xác.
+ Lựa chọn và ước lượng số lượng bài tập sao cho thích hợp với thời gian một tiết học ( không quá nhiều và cũng không quá ít ).
+ Khi đưa ra câu hỏi, bài tập cần dự kiến câu trả lời của học sinh, từ đó định ra tiêu chuẩn đánh giá bằng thang điểm thật chính xác.
+ Bài tập tránh đọc thuộc sách giáo khoa và bài giảng của giáo viên để hướng học sinh tới hoạt động tư duy độc lập, cũng cần tránh tình trạng giáo viên ra một loạt bài tập học sinh làm độc lập một mình, giở sách vở chép còn giáo viên làm việc riêng. Như vậy biến giờ làm bài tập thành một tiết tự học của học sinh không có hiệu quả
+ Trong tiết học làm bài tập lịch sử tránh không khí lớp học căng thắng như biến giờ làm bài tập thành một tiết kiểm tra bài cũ.Muốn hiệu quả giáo viên cần có nhiều dạng bài tập khác nhau, kích thích hứng thú, say mê trong tiết học đồng thời tạo không khí giờ học thân thiện, gần gũi, thoải mái vừa phát huy tư duy độc lập sáng tạo của học sinh, vừa xây dựng mối quan hệ hợp tác như thông qua hoạt động nhóm, tổ chức trò chơi tiếp sức hoặc giải ô chữ
+ Động viên, khích lệ và kịp thời khen ngợi thái độ học tập, làm việc của học sinh, tạo khí thế phấn khởi giúp các em tự tin hơn trong học tập và trình bày những vấn đề lịch sử.
+Ngoài ra giáo viên cần hướng dẫn và ra bài tập về nhà cho học sinh. Bài tập ở nhà có tác dụng giúp cho học sinh có thói quen học tập ngoài giờ, hình thành ban đầu kĩ năng phân bố, sắp xếp thời gian một cách hợp lí giữa nghỉ ngơi, giải trí và học tập. Đồng thời giúp học sinh nắm vững kiến thức ở lớp, dần hình thành kĩ năng tự học một mình có hiệu quả. Giáo viên chú ý tránh khi ra bài tập về nhà quá nhiều, bài tập dưới dạng đọc thuộc, học vét, học sinh không muốn làm hoặc có làm chỉ mang tính chất đối phó ,hiệu quả không cao. Giáo viên có thể ra các dạng bài tập như sưu tầm các tư liệu lịch sử, tranh ảnh liên quan đến bài học hoặc vẽ bản đồ lịch sử, bản đồ tư duy. Như vậy sẽ phát huy được tối đa tư duy độc lập sáng tạo của học sinh.
III- MINH HỌA SOẠN GIẢNG GIÁO ÁN
 Tiết 45 :   Làm bài tập lịch sử (phần chương IV lịch sử lớp7)
   A. Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Học sinh nắm được nội dung chương IV.
- Khởi nghĩa Lam sơn (nguyên nhân , diễn biến, kết quả, ý nghĩa)
- Tìm hiểu về triều đại nhà Lê Sơ- một triều đại  phát triển thịnh vượng nhất của chế độ phong kiến Việt Nam trên tất cả các lĩnh vực (kinh tế, chính trị, văn hóa giáo dục, luật pháp)
2.Tư tưởng: Giáo dục học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc, biết ơn những người có công đối với đất nước như Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông. Cũng như cảm phục vai trò to lớn của quần chúng nhân dân trong quá trình giữ nước.
3.Kĩ năng: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng làm các dạng bài tập Trắc nghiệm, bài tập nhận thức, bài tập thực hành.
    B. Công tác chuẩn bị:
    - Giáo viên:
  + Bảng phụ hoặc giấy A0; Phiếu học tập; Bút dạ, nam châm.
 + Tranh ảnh, hình vẽ, bản đồ, bảng thống kê.
 + Những câu hỏi, các dạng bài tập trong nội dung chương IV
 (Hoặc máy chiếu [Projector])
    - Học sinh :
  + Làm các bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập
  + Chuẩn bị các phiếu học tập, nội dung bài tập theo yêu cầu của giáo viên :
Lập bảng niên biểu các sự kiện lịch sử chính, ôn lại nội dung chính của chương, tập tường thuật một trận đánh tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn, thu thập các tài liệu
 lịch sử về các nhân vật tiêu biểu ( Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông), về triều
đại nhà Lê (Trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa – giáo dục..), bản đồ tư duy
 về hai chủ đề chính : Khởi nghĩa Lam Sơn và sự thịnh vượng của triều đại nhà Lê Sơ
 C. Tiến trình lên lớp:
 1.Kiểm tra bài cũ: Có thể lồng ghép vào nội dung làm bài tập.
 2.Giới thiệu bài: ( 2phút) Chúng ta vừa tìm hiểu xong nội dung chương IV,để giúp các em hệ thống lại những kiến thức đã học, hôm nay chúng ta sẽ làm quen với một số dạng bài  tập lịch sử.
  3.Làm bài tập:
Cách thức tổ chức theo lớp học chia làm 4 hoạt động. Mỗi một hoạt động tương ứng với một thời gian nhất định
Hoạt động 1 : Làm nhanh các dạng bài tập trắc nghiệm .
*Mục tiêu cần đạt: Học sinh nắm các kiến thức và kĩ năng sau
- Nguyên nhân cơ bản khiến cuộc kháng chiến của nhà Hồ thất bại.
- Các chính sách cai trị của nhà Minh đối với nước ta.
- Những thắng lợi tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn.
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng làm các dạng bài tập trắc nghiệm, kĩ năng phán đoán nhanh và ghi nhớ những trận thắng tiêu biểu.
* Tổ chức thực hiện : Thời gian cho hoạt động 8phút
    Giáo viên treo bài tập lên bảng hoặc chiếu lên máy, học sinh phát hiện nhanh và trả lời. Để tăng phần hứng thú học tập giáo viên có thể chia lớp làm hai đội cử đại diện lên viết đáp án. Đội nào ghi được hiều đáp án hơn sẽ thắng cuộc. Sau đó giáo viên công bố đáp án và cho điểm. Đây là hoạt động đầu tiên nên với dạng bài tập trắc nghiệm có tác dụng kích thích sự hứng thú, khởi đầu sôi động của tiết học .
Bài tập 1 :  Nguyên nhân cơ bản khiến nhà Hồ thất bại trong kháng chiến chống quân Minh:
A.Nhà Hồ không có sự chuẩn bị chu đáo, lực lượng yếu           C. Quân Minh mạnh
B.Không được nhân dân ủng hộ               D. Nhà Hồ không có tinh thần kháng chiến
Đáp án : Chọn phương án B
Bài tập 2 : Chính sách cai trị thâm hiểm nhất của quân Minh
A. Thiết lập chính quyền thống trị, xoá quốc hiệu    C. Đặt hàng trăm thứ thuế
B. Thiêu huỷ sách quí, bắt phụ nữ , trẻ em              D. Thi hành chính sách đồng hoá
Đáp án : Chọn phương án D
Bài tập 3 : Điền tên các địa danh còn khuyết trong khởi nghĩa Lam Sơn vào dấu ..…. trước các câu sau trong tác phẩm Bình Ngô Đại Cáo
…………..trúc chẻ,tro bay     (Trà Lân )
…………...máu chảy thành sông , tanh trôi vạn dặm   (Ninh Kiều  )
…………..thây chất đầy nội , nhơ để ngàn năm        (Tốt Động  )
…………..thây chất đầy đường         (Lạng Giang, Lạng Sơn )
…………..máu trôi đỏ nước               (Xương Giang, Bình Than  )
.Hoạt động 2Tập tường thuật một trận đánh tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn
      Ví dụ : Tường thuật trận Tốt Động – Chúc Động bằng lược đồ
 * Mục tiêu cần đạt : Học sinh nắm được các kiến thức và kĩ năng sau:
 - Những chiến thắng tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn mà cụ thể là chiến thắng Tốt Động – Chúc Động. Một chiến thắng đập tan âm mưu giành lại thế chủ động của quân Minh, đẩy chúng vào thế bị động, co cụm ở thành Đông Quan chờ tiếp viện, đồng thời thấy được chiến lược, sách lược đúng đắn của quân ta.
 - Rèn luyện kĩ năng học và làm việc với bản đồ có hiệu quả qua tường thuật một trận đánh trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Đây cũng là một yếu điểm học sinh chưa làm được trong các kiểu bài tường thuật. Bài tập tường thuật sẽ giúp học sinh thể hiện khả năng trình bày, đồng thời khắc sâu kiến thức cho học sinh hơn
*Tổ chức thực hiện: <Thời gian tiến hành hoạt động 10phút>                                                                                                                                                              
     Giáo viên hướng dẫn học sinh chú ý khi tường thuật nhìn vào bảng chú giải về các kí hiệu như:
Doanh trại quân ta, mũi tên quân ta mai phục, quân ta hành quân tiến quân,doanh trại quân địch, quân địch tiến quân, quân địch rút chạy. Nhớ các địa danh quan trọng như: Tốt Động, Chúc Động, Ninh kiều, Cao Bộ. Trong tường thuật học sinh phải nêu bật được âm mưu của quân Minh và chiến lược, sách lược của ta. Giọng tường thuật ở trận này nhanh, mạnh thể hiện tinh thần chiến đấu quyết liệt của quân ta và niềm tự hào chiến thắng, đồng thời thấy sự thất bại của quân Minh trong âm mưu giành lại thế chủ động trên chiến trường. Để thực hiện tốt dạng bài tập này giáo viên có thể hướng dẫn cho học sinh về nhà chuẩn bị trước. Sau khi học sinh tường thuật xong, giáo viên gọi học sinh khác nhận xét , giáo viên bổ sung và cho điểm
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
                                 Lược đồ trận Tốt Động – Chúc Động
. Hoạt động 3Bài tập nhận thức
* Mục tiêu cần đạt: Học sinh nắm được các kiến thức và kĩ năng sau:
 - Nghệ thuật đánh giặc trong khởi nghĩa Lam Sơn một trong những nguyên nhân quan trọng quyết định thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn.
 - Sự phát triển thịnh vượng của nhà nước phong kiến Lê Sơ trên các lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa – giáo dục.
 - Rèn luyện cho học sinh các kĩ năng : Phân tích, chứng minh một vấn đề lịch sử
 * Tổ chức thực hiện: <Thời gian tiến hành hoạt động 15 phút >
       Thông qua hoạt động nhóm thảo luận các vấn đề quan trọng và then chốt trong nội dung chương IV. Giáo viên chia làm 4 nhóm hoạt động và giao nhiệm vụ cụ thể cho từng nhóm.
Nhóm 1,2 : Nêu và phân tích nghệ thuật đánh giặc trong khởi nghĩa Lam Sơn
Nhóm 3,4 : Vì sao nói thời Lê Sơ, chế độ phong kiến Việt Nam phát triển đến đỉnh cao của chế độ phong kiến tập quyền và cường thịnh nhất ở Đông Nam Á thời bấy giờ
      Hãy lấy dẫn chứng cụ thể để chứng minh.
  Giáo viên tổ chức và hướng dẫn học sinh xác định đúng yêu cầu bài tập để học sinh có thể tìm ra luận điểm, luân cứ và luận chứng cho câu trả lời
     Ở bài tập của nhóm 1,2 yêu cầu học sinh nêu và phải phân tích được nghệ thuật quân sự trong khởi nghĩa Lam Sơn khi phân tích cần cụ thể (Nghệ thuật huy động sức mạnh và trí tuệ của nhân dân cả nước, bất kể giàu nghèo hay sang hèn, già trẻ, gái trai miễn là có lòng căm thù đô hộ. Để huy động được sức mạnh cả dân tộc phải nói chiến lược đánh vào lòng người đây là một sáng tạo lớn trong nghệ thuật quân sự của dân tộc ta (Kích động lòng yêu nước thiết tha, căm thù giặc, không ngại khổ cả hi sinh tính mạng một lòng, một dạ trung thành với ngọn cờ của Bình Định Vương của Lê Lợi: phân hóa và cô lập cao độ kẻ thù,nghệ thuật đánh vào lòng người được thực hiện bằng cách phối hợp một cách nhịp nhàng giữa ba mặt trận : Chính trị, binh vận và ngoại giao,nghệ thuật vây thành diệt viện đã đẩy quân minh vào thế quẫn bách và đi đến đại bại…) 
       Nhóm 3,4 yêu cầu lấy dẫn chứng về các mặt để chứng minh : Chính trị, quân sự, kinh tế,văn hoá- giáo dục. Có thể lập bảng niên biểu so sánh với triều đại Lý -Trần để thấy được sự phát triển về mọi mặt của triều đại Lê Sơ .
 
Nội dung Lý - Trần Lê Sơ
Chính trị Nhà nước quân chủ quí tộc Nhà nước quân chủ chuyên chế quan liêu -> bộ máy nhà nước hoàn chính và chặt chẽ
Luật pháp Bộ Hình thư và Hình luật với nội dung bảo về nhà vua, giai cấp thống trị, bảo vệ sản xuất Bộ luật Hồng Đức, ngoài nội dung bảo vệ giai cấp thống trị và nền sản xuất thì bộ luật Hồng Đức có điểm tiến bộ: Bảo vệ chủ quyền quốc gia, giữ gìn văn hóa dân tộc, đặc biệt là bảo vệ quyên lợi của phụ nữ.
Kinh tế - Nông nghiệp: Ruộng đất công chiếm ưu thế, ruộng đất tư chủ yếu (điền trang , thái ấp)
- Thủ công nghiệp: Xưởng thủ công nhà nước và trong nhân dân phát triển.
- Thăng Long là trung tâm buôn bán sầm uất.
-Nông nghiệp: Phép quân điền, đặt các cơ quan chuyên trách (diện tích đất trồng được mở rộng, chú trọng xây dựng đê điều . Ruộng đất tư ngày càng phát triển
- Thủ công nghiệp:
+ 36 phương thủ công, nhiều lang nghề thủ công chuyên nghiệp, xuất hiện các công    xưởng(cục bách tác)
 
- Khuyến khích mở chợ
-> Kinh tế phát triển mạnh mẽ hơn
Văn hoá – giáo dục - Đạo phật  phát triển và chiếm địa vị thống trị.
- giáo dục:Xây dựng Văn Miếu – Quốc tử giám đào tạo con em quí tộc quan lại, một số trường công mở
- Nho giáo chiếm địa vị độc tôn, chi phối trên nhiều lĩnh vực văn hóa, tư tưởng
- Giáo dục: Đạt nhiều thành tựu mới, trường công, tư mở nhiều hơn, khuyến khích người đỗ đạt, mọi người đều được đi học. các khoa thi được mở đều đặn, có nhiều người đỗ tiến sĩ, trạng nguyên.
     Sau  khi nhóm 1,2 trả lời nhóm 3,4 nhận xét và ngược lại
Giáo viên củng cố, chốt những vấn đề quan trọng, nhận xét hoạt động của các nhóm và cho điểm.
    Sau khi hoạt động nhóm hoàn thành , giáo viên có thể dành 5 phút cho học sinh viết bài có thể nêu cảm nghĩ về triều đại nhà Lê, về nhân vật lịch sử như Nguyễn Trãi, lê lợi, Lê Thánh Tông… Giáo viên thu bài về nhà chấm.
     Để khắc sâu hơn nội dung chương IV giáo viên cho học sinh trưng bày bản đồ tư duy đã được chuẩn bị ở nhà đó là hai chủ đề : Khởi nghĩa Lam Sơn và sự thịnh vượng của triều đại nhà Lê. Mặc dù hoạt động chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn nhưng có tác dụng lớn, qua trưng bày sản phẩm bản đồ tư duy, học sinh phấn khởi và có phần tự hào về sản phẩm mình tạo ra,từ đó củng cố niềm tin vào bản thân và quyết tâm hơn nữa trong học tập và rèn luyện để tạo ra nhiều sản phẩm vừa có chất lượng vừa đẹp về hình thức, giúp các em học tốt hơn bộ môn. Giáo viên chấm, cho điểm và lựa chọn một số sản phẩm có chất lượng trao giải.
         Hoạt động 4 : Tổ chức trò chơi :Tiếp sức .
* Mục tiêu cần đạt: Học sinh nắm được các kiến thức và kĩ năng sau:
- Ghi nhớ các nhân vật lịch sử và danh dân văn hóa thời Lê Sơ
- Ghi nhớ các tướng giặc bị bắt và giết trong khởi nghĩa Lam Sơn.
- Rèn luyện kĩ năng ghi nhớ sự kiện, nhân vật lịch sử.
* Tổ chức thực hiện: <Thời gian cho hoạt động 7 phút)
  Đây là họat động cuối cùng của tiết học tạo không khí thoải mái , sôi nổi , lôi cuốn sự tham gia đông đảo của học sinh có tác dụng kích thích hứng thú, say mê,yêu thích  môn học. Giáo viên chia làm hai nhóm với hai nội dung.
    -Trò chơi tiêp sức chia làm 2 nhóm
Nhóm1: Kể tên các nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá thời Lê Sơ.
Nhóm 2 : Kể tên các tướng giặc bị bắt và bị giết trong khởi nghĩa Lam Sơn Các nhóm cử đại diện lên bảng viết các nhân vật.., tướng giặc .. sau đó thành viên trong   nhóm Lên bổ sung.Viết được 1 nhân vật được 1 điểm
Nhóm 1 : Kể tên các nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá ( lê Lợi, Lê Lai, Nguyễn Trãi Nguyễn Chích, Lê Sát, Bùi Bị, Lê Khôi, Nguyễn Xí, Ngô Sĩ Liên, Lương Thế Vinh, Lê Thánh Tông ……)
Nhóm 2 : Tên tướng giặc bị bắt và bị giết : (Trần Hiệp, Lý lượng, Lý Đằng, Liễu Thăng, Lương Minh, Lý khánh, Thôi Tụ, Hoàng Phúc….) Nhóm nào ghi được nhiều và hoàn thành trước thời gian nhóm đó thắng
D.Tổng kết : ( 3phút)Giáo viên cho điểm và nhận xét tiết học, rút kinh nghiệm cho tiết học sau, giao bài tập về nhà tìm hiểu các địa danh nơi nghĩa quân Lam Sơn đi qua ở Nghệ an, những di tích còn sót lại , vẽ bản đồ tư duy về nội dung chương IV
 
 
 
 
 
IV -  KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
   Qua tiết dạy thể nghiệm ở lớp 7A lấy ý kiến nhận xét của giáo viên dự giờ và kết quả làm bài của học sinh sau tiết học thấy được hiệu quả của giờ học
+ Không khí giờ học sôi nổi, lôi cuốn các em hăng hái, say mê hơn trong học tập, giúp các em tự tin hơn và phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh.
+ Rèn luyện học sinh làm quen với các dạng bài tập, kĩ năng diễn đạt đặc biệt kĩ năng thực hành tập tường thuật một trận đánh, một chiến dịch một cách sôi nổi, hấp dẫn.
+ Nâng cao trình độ nhận thức của học sinh trong khám phá thế giới quan khoa học, trong việc hiểu biết về quá trình lịch sử hào hùng của dân tộc qua những trận đánh những chiến công, góp phần giáo dục tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc và biết phấn đấu, cố gắng trong học tập.
+ Cùng với đổi mới phương pháp dạy học nói chung và đổi mới trong tổ chức, hướng dẫn học sinh làm bài tập lịch sử, chất lượng học tập của học sinh ngày được nâng cao, nâng dần tỉ lệ học sinh khá giỏi, hạn chế học sinh yếu kém.
+ Thực tế điều tra qua một bài kiểm tra 10 phút sau tiết học làm bài tập lịch sử
 
 
Phương pháp dạy học cũ
Lớp 7B / 29
Giỏi Khá TB Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
0 0 3 10% 15 52% 11 38%
Phương pháp dạy học mới
Lớp 7A / 30
Giỏi Khá TB Yếu
SL TL SL TL SL TL SL TL
2 6.8% 8 26.6% 19 63.4% 1 3.3%
                 
 
*Bài học kinh nghiệm:  Trong giờ dạy thể nghiệm cũng như trong quá trình dạy học với việc áp dụng đổi mới phương pháp tổ chức học sinh làm bài tập lịch sử, bản thân tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm :
- Để thành công một tiết dạy học làm bài tập lịch sử giáo viên phải lập kế hoạch và chuẩn bị chu đáo từ nội dung các dạng bài tập đến việc chuẩn bị phương tiện dạy học.
- Lượng bài tập phù hợp với thời gian tiết học (không quá ít và không quá nhiều), bài tập phải phù hợp với đối tượng học sinh khối, lớp. Kết hợp đa dạng các kiểu bài tập đặc biệt nên lồng ghép các trò chơi ( Giải ô chữ, tiếp sức, nhận diện lịch sử ) tạo không khí “vui để học” thoải mái, sôi đông vừa kích thích hứng thú học tập, mặt khác làm cho các em “ yêu” và “say” giờ học sử hơn.
- Để thực hiện tiết làm bài tập lịch sử hiệu quả nhất, chúng ta nên tiến hành trên máy vi tính, sử dụng phần mềm Powerpoint trên các Slide hình ảnh.. Bởi vì một tiết làm bài tập lịch sử phải sử dụng nhiều bảng phụ, tranh ảnh, bản đồ..nếu chúng ta sử dụng giáo án truyền thống thì sẽ mất thời gian, lúng túng và không hấp dẫn lắm đối với học sinh.
- Sử dụng phương pháp dạy học này có thể được áp dụng cho tất cả khối, lớp bộ môn lịch sử, ngoài ra có thể áp dung cho các bộ môn khác đặc biệt là các môn khoa học xã hội.
- Đề tài không những phục vụ trong dạy học mà còn có thể dùng để kiểm tra đánh giá học sinh thường xuyên hoặc định kì.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                                           C. PHẦN KẾT LUẬN
     Đổi mới phương pháp tổ chức và hướng dẫn học sinh làm bài tập Lịch Sử là một trong những phương pháp mới nhằm phát huy tính tích cực, chủ động trong học tập của học sinh. Làm thế nào để học sinh được tham gia nhiều hơn, trao đổi nhiều hơn và thực hành nhiều hơn điều đó phải bắt đầu từ những bài giảng nhiệt tâm đổi mới của giáo viên, được bắt đầu từ những công việc tỉ mỉ chu đáo trong từng nội dung,từng bước trong quá trình dạy học. Đây là công việc thường xuyên và cấp thiết, chỉ có như vậy chúng ta mới từng bước nâng cao chất lượng dạy học, chất lượng bộ môn hướng học sinh tới sự đam mê, hứng thú, chủ động góp phần đào tạo thế hệ trẻ phát triển toàn diện về trí tuệ và nhân cách. Trên đây là một vài kinh nghiệm nhỏ nhằm khắc phục hạn chế trong dạy học Lịch sử đặc biệt trong giờ làm bài tập .
      Để đề tài mang lại hiệu quả thiết thực hơn nữa, tôi mong Phòng giáo dục và nhà trường tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tiếp cận với các phương tiện dạy học hiện đại như mua sắm thêm đèn chiếu, băng hình các thước phim tư liệu lịch sử, ban giám hiệu nhà trường, tổ, nhóm chuyên môn, đoàn đội, tăng cường hơn nữa tổ chức các buổi ngoại khóa, hoạt động ngoài giờ như tổ chức các câu lạc bộ Lịch Sử, Văn Học, Toán Học. Ngoài ra cần phối hợp với ngành giáo dục để tổ chức các chuyên đề hội thảo về đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và bộ môn lịch sử nói riêng để niềm say mê sử luôn sống mãi trong từng giờ học
     Hi vọng đồng nghiệp cùng có chung suy nghĩ như tôi và tìm ra cho mình một phương pháp tốt nhất trong dạy học đặc biệt trong quá trình tổ chức và hướng dẫn học sinh làm bài tập. Xin được góp ý và xây dựng thêm của bạn bè đồng nghiệp .
                                                         Chân thành cảm ơn !
 
 
 
 
 
 
 
 
                              
\                    D. DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
 
 
1.     Đại cương lịch sử Việt Nam, Đinh Xuân Lâm (CB) Nhà xuất bản giáo dục 2000.
    2.Một số chuyên đề phương pháp dạy học lịch sử, Phan Ngọc Liên, Trịnh Đình Tùng,     Nguyễn Thị Côi, Trần Vĩnh Tương  (đồng CB). Nhà xuất bản Đại học Quốc Gia Hà Nội  năm 2002.
3.  Phương pháp dạy học lịch sử , Phan Ngọc Liên, Trần Văn Trị (CB) . Nhà xuất bản Giáo  Dục 1976, tập 1
4.  Sách giáo khoa lịch sử 7, các tác giả : Phan Ngọc Liên, Nghiêm Đình Vỳ, Đinh Ngọc Bảo, Phan Đại Doãn, Nguyễn Cảnh Minh, Nguyễn Phan Quang. Nhà xuất bản giáo dục năm 2003
5.  Sách giáo viên lịch sử 7
6.  Tư liệu lịch sử 7, Nghiêm Đình Vỳ (CB), Bùi Tuyết Hương, Nguyễn Hồng Liên.Nhà xuất bản giáo dục.
7.  Danh tướng Việt Nam, Tác giả Nguyễn Khắc Thuần. Nhà xuất bản giáo dục-1997
8. Tập bản đồ lịch sử cải cách giáo dục ở trường phổ thông của tác giả Trịnh Đình Tùng
                   Trường Đại học Sư Phạm- Đại học Quốc Gia Hà Nội. Hà Nội 1998
 
                                        
                                               MỤC LỤC
 
STT                                      NỘI DUNG                                                       TRANG
1 A. PHẦN ĐẶT VẤN ĐỀ 1
2 B. PHẦN NỘI DUNG 2
3 I. Thực trạng vấn đề                                                                                       2-3
4 II. Đặc trưng kiểu bài và các kĩ năng cần rèn luyện                                      3
5 1. Đặc trưng kiểu bài làm bài tập lịch sử                                                           3
6 2. Các kĩ năng cần rèn luyện                                                                           3-4
7 II. Giải pháp nâng cao hiệu quả tiết làm bài tập lịch sử                               4-11
8 1, Đối với giáo viên 4-11
9 a. Công việc chuẩn bị                                                                                     4
10 b. Một số giải pháp 4-11
11 2. Đối với học sinh 11
12 III. Tổ chức, hướng dẫn làm bài tập lịch sử                                                11-18
13 IV. Hiệu quả giờ học                                                                                   19
14 * Bài học kinh nghiệm                                                                                  20
15 PHẦN KẾT LUẬN        20-21